Yazılım Dünyasının Özgürlük Savunucusu ile Tanışın

Basitçe İşletim Sistemi!

İşletim sistemleri temelde 2 işlemi yapmamızı sağlar. Tabi birçok görevi vardır. Fakat asıl görevi bizim donanımlara erişmemiz, donanımları kullanabilmemizdir. Bunun dışında çeşitli amaçlar için bilgisayarı kullanmamıza yani programları kullanmamıza olanak sağlar. Bazıları ücretlidir bazıları ücretsiz. Bazıları açık kaynak kodludur bazıları kapalı.

Peki, bu ücretli ya da ücretsiz olmasıyla kaynak kodunun kapalı veya açık olması arasında bir bağlantı var mı?

Kapalı Kaynak Kodlu Yazılımlar

Programcılar yazılım geliştirirken kullandıkları programlama dilleriyle kaynak dosyalar oluştururlar ve bazı yazılımcılar bu kaynak kodu paylaşmak istemezler. Böylece diğer yazılımcılar bu kaynak kod üzerinde çalışamaz. Değiştirme veya tersine mühendislik gibi işlemler yapamaz. Bu tarz yazılımlar anlaşılacağı gibi kapalı kaynak kodlu yazılımlardır ve ücretlidirler.

Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar

Açık kaynaklı yazılımı savunan kişiler yazılım dağıtılırken kaynak kodun da dağıtılmasını savunarak kullanıcılara kaynak kodu değiştirme özgürlüğü sunarlar. Bu sayede çok sayıda yeni sürümün ortaya çıkmasına ve daha kaliteli yazılımlar üretilmesine destek olmuş olurlar. 

Özgür Yazılım(Free Software)

Bilindiği gibi programlar kuruluş aşamalarında kullanıcıya lisans anlaşmasını onaylatırlar. Bu onaylama işlemini yapmadığınız takdirde o yazılımı kuramazsınız. Yazılım üreticisinin haklarını ve kullanıcıların haklarını korumaya yönelik yapılan bu anlaşmalar yazılımcının izni olmadıkça çoğaltılamaz ve değişiklik yapılamaz. Ancak açık kaynak kodlu yazılımlar özgür yazılımlardır.

Özgür yazılımla istediğimiz gibi çoğaltma veya yeniden düzenleme işlemleri yapabiliriz.

Özgür yazılımın en popüler olanı Genel Kamu Lisansı (GPL) ‘dir. Bu lisans ile birlikte özgür yazılım kavramını ortaya koyan isim olan Richard Stallman yazılımın kaynak kodları ile birlikte dağıtılması gerektiğini savunmuştur. Böylelikle kullanıcılar yazılımın kaynak kodunu inceleyerek istediği değişikliği yapma hakkına sahip olmuştur. Ancak kullanıcılar açık kaynak kod ile geliştirdikleri yazılımı tekrar açık kaynak kodlu olarak sunmak durumundadır.

Genel Kamu Lisansı

Genel Kamu Lisansı’nda ücretlendirme ile ilgili herhangi bir kural bulunmamaktadır. Geliştiricilerin yazılımdan maddi kazanç elde etmesi lisansa aykırı bir durum olarak görünmez. Buna rağmen açık kaynak kodlu yazılımların büyük bir çoğunluğu ücretsiz olarak dağıtılmaktadır.

Genel Kamu Lisansının garanti altına almayı amaçladığı özgürlükler

  • Yazılımı sınırsız kullanma, inceleme ve değiştirme özgürlüğü,
  • Yazılımın kopyalarını sınırsız dağıtma özgürlüğü,
  • Yazılımın değiştirilmiş halini dağıtma özgürlüğünü

GPL lisansı kullanıcıların haklarını koruyarak tüm kaynak kodlara müdahale etme yetkisi vermiş ve kullanıcılarının yazılım geliştirmesine destek olmuştur.

Özgür Yazılımın önderliğini yapan Richard Stallman vaktinin büyük bir çoğunu yazılım patentleri karşıtı kampanyasının yayılmasına harcamış ve GNU projesi için geliştirmiş olduğu Genel Kamu Lisansı’nı yazmıştır.
 

Sharing is good, and with digital technology, sharing is easy. (Paylaşmak iyidir ve dijital teknoloji ile paylaşım kolaydır.)
Richard Stallman

 

Görüntülenme Sayısı: 135

Bir Cevap Yazın

Önceki yazıyı okuyun:
Mozilla için Popüler Eklentiler

Mozilla Firefox tarayıcısını kullanıyorsanız eğer tarayıcınızı daha kullanışlı hale getirmek...

Kapat